Slimmere processen, snellere doorstroom

In het publieke debat over migratie gaat het vaak over instroom. Maar wat als we het eens hebben over doorstroom? Over hoe we met bestaande middelen, binnen het huidige beleid, slimmer kunnen werken — en zo zowel de belastingbetaler als de professional in het veld helpen?

 De situatie vandaag

Jaarlijks verblijven gemiddeld 50.000 asielzoekers in opvanglocaties van het COA. De gemiddelde doorlooptijd van aanmelding tot uitstroom is inmiddels opgelopen tot 12 tot 14 maanden. Dat is zwaar — voor de mensen in de opvang, maar ook voor de professionals die zich dagelijks inzetten om het systeem draaiende te houden.

 Wat vertraagt het proces?

Hoewel beleidsregels zoals de 6-maandenregel voor BSN-uitgifte en woningtekorten bij gemeenten een rol spelen, zijn er ook procesmatige knelpunten die wél beïnvloedbaar zijn:

• Handmatige documentverwerking bij de IND
• Inefficiënte matching tussen statushouders en gemeenten
• Gebrekkige communicatie en begeleiding
• Onvoldoende realtime inzicht in capaciteit en uitstroom

Deze knelpunten zorgen voor frustratie bij medewerkers, overbelasting van systemen en onnodige vertraging voor mensen die juist duidelijkheid en perspectief nodig hebben.

 Wat kan AI van Microsoft betekenen?

Met oplossingen zoals Copilot Studio, Azure AI en Power Platform kunnen we deze processen versnellen en vereenvoudigen:

• Automatische intake en documentanalyse versnellen de IND-procedure
• Slimme matchingmodellen koppelen statushouders sneller aan gemeenten
• Digitale assistenten begeleiden asielzoekers proactief
• Realtime dashboards geven COA en gemeenten beter inzicht in capaciteit

 Wat levert dit op?

Zonder ook maar één beleidsregel te veranderen, kan AI een realistische verkorting van 15% in de verblijfsduur realiseren. Dat betekent:

•  €4.950 besparing per persoon
•  €247.500.000 besparing per jaar bij 50.000 asielzoekers
•  1,8 maand kortere verblijfsduur per persoon

 En de impact? Die is menselijk én maatschappelijk

• Voor professionals: minder werkdruk, meer overzicht, meer tijd voor begeleiding.
• Voor gemeenten: beter voorspelbare uitstroom en minder druk op noodopvang.
• Voor asielzoekers: sneller perspectief, snellere integratie, snellere participatie.
• Voor de samenleving: lagere kosten, meer rust in het systeem, en een menselijker aanpak.

 Tijd voor een nieuwe benadering

AI is geen tovermiddel, maar het is wél een hefboom. Door bestaande processen slimmer in te richten, kunnen we sneller, menselijker en efficiënter werken — zelfs binnen de grenzen van het huidige beleid.

De vraag is niet óf we AI moeten inzetten in de asielketen, maar hoe snel we durven te beginnen.